Kumbh Mela 2025 : પ્રયાગરાજ કુંભમેળાના પાણીમાં વધી રહ્યા છે બેક્ટેરિયા, આટલા રોગો થવાની છે સંભાવના, અહીં જાણો

Published By : B.K.NEWS DAINIK
Published Date : 2025-02-19 15:17:50
Views : 56
Modified Date : 2025-02-19 15:17:50

પ્રયાગરાજના સંગમમાં દરરોજ લાખો લોકો ડૂબકી લગાવી રહ્યા છે. ગંગા અને યમુનાના પાણીમાં મળ બેક્ટેરિયાનું લેવલ વધી ગયું છે. આ બેક્ટેરિયા સ્નાન કરતા લોકોના સ્વાસ્થ્ય પર ખરાબ અસર કરી શકે છે.

પ્રયાગરાજમાં મહાકુંભ હવે તેના સમાપન તરફ આગળ વધી રહ્યો છે. અત્યાર સુધીમાં 50 કરોડથી વધુ લોકો સંગમમાં સ્નાન કરી ચૂક્યા છે. 26 ફેબ્રુઆરી સુધી ચાલનારા મહાકુંભમાં આ આંકડો વધી શકે છે. દરરોજ લાખો લોકો ગંગા, યમુના અને સરસ્વતીમાં સ્નાન કરી રહ્યા છે, જેને આપણે સંગમ કહીએ છીએ. નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલે પ્રયાગરાજના સંગમમાં ફેકલ કોલિફોર્મ બેક્ટેરિયાની વધુ માત્રા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. કેન્દ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડે પોતાના અહેવાલમાં જણાવ્યું હતું કે મહાકુંભ દરમિયાન આ બેક્ટેરિયા મોટી માત્રામાં મળી આવ્યા હતા. ખાસ કરીને શાહી સ્નાનના દિવસોમાં આ વધુ જોવા મળતું હતું.

આ બેક્ટેરિયા માણસો અને પ્રાણીઓના મળ અને પેશાબ દ્વારા પાણીમાં પહોંચે છે. જ્યારે ગંદકી, ગટર કે પેશાબનું પાણી નદીમાં ભળે છે, ત્યારે આ બેક્ટેરિયા પણ પાણીમાં ભળી જાય છે. સંગમમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો સ્નાન કરે છે અને ધાર્મિક વિધિઓ કરે છે અને ક્યારેક કચરો પણ પાણીમાં ફેંકવામાં આવે છે. આના કારણે ત્યાં પાણીમાં ફેકલ કોલિફોર્મનું પ્રમાણ વધી ગયું છે. સંગમના પાણીમાં ફેકલ કોલિફોર્મ બેક્ટેરિયાની હાજરી ઘણા રોગોનું કારણ બની શકે છે. આ રોગો ત્વચા રોગ, ઝાડા, પેશાબમાં ચેપ, સેપ્સિસ, ટાઇફોઇડ અને ગેસ્ટ્રોએન્ટેરિટિસ જેવી ઘણી સમસ્યાઓ હોઈ શકે છે.

ફેકલ કોલિફોર્મ બેક્ટેરિયા શું છે?: કોલિફોર્મ બેક્ટેરિયા એક એવો જૂથ છે જેમાં ઘણા બેક્ટેરિયાનો સમાવેશ થાય છે. વોશિંગ્ટન સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હેલ્થ (WSDOH) અનુસાર આ બેક્ટેરિયા મનુષ્યો અને પ્રાણીઓના આંતરડા અને મળમાં જોવા મળે છે. તે પોતે કોઈ ખતરનાક રોગનું કારણ નથી પરંતુ પાણીમાં તેની હાજરી અન્ય ખતરનાક બેક્ટેરિયાનો સંકેત હોઈ શકે છે. મોટાભાગના રોગ પેદા કરતા રોગકારક જીવાણુઓ મનુષ્યો અને પ્રાણીઓના મળમાંથી આવે છે.

અમેરિકન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ અનુસાર ટોટલ કોલિફોર્મનો એક પ્રકાર ફેકલ કોલિફોર્મ છે અને તેનો એક પ્રકાર ઇ. કોલી બેક્ટેરિયા છે. કુલ કોલિફોર્મ માટી અથવા અન્ય પર્યાવરણીય પરિબળોમાંથી આવી શકે છે, પરંતુ ફેકલ કોલિફોર્મ અને ઇ. કોલી મળમાંથી આવે છે. E. coli ના દરેક પ્રકાર ખતરનાક નથી હોતા, પરંતુ ઈ કોલી 0157:H7 મોટાભાગે બીમારીનું કારણ બને છે.

નિષ્ણાતોએ શું કહ્યું?: આરોગ્ય નિષ્ણાતોના મતે કુંભથી પાછા ફરનારાઓમાં સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ જોવા મળી રહી છે. કેટલાક લોકોને વાયરલ ગેસ્ટ્રો-એન્ટેરિટિસની સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. જેમાં ઝાડા, ઉલટીનો સમાવેશ થાય છે. જો કે આટલા મોટા કાર્યક્રમમાં આ કેસ ખૂબ ઓછા છે. કારણ કે આટલી મોટી ભીડમાં આવું થવું સ્વાભાવિક છે. યોગ્ય આહારનો અભાવ, બહારનું પાણી પીવું, લાંબા સમય સુધી ભીડવાળા વિસ્તારોમાં રહેવું. લોકોમાં આ સમસ્યાઓ જોવા મળી રહી છે તેના ઘણા કારણો હોઈ શકે છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે કરોડો લોકો એક સાથે સંગમમાં સ્નાન કરી રહ્યા છે. એ તો સ્પષ્ટ છે કે જો આટલા બધા લોકો એક જ જગ્યાએ સ્નાન કરે તો પાણી ગંદુ થઈ જશે. આવી સ્થિતિમાં ગંગામાં ડૂબકી લગાવતી વખતે પાણી પીવાનું ટાળો.

તેની સ્વાસ્થ્ય પર શું અસર થઈ શકે છે?: પેટ સંબંધિત રોગો- જો કોઈ આવું પાણી પીવે છે અથવા તેમાં સ્નાન કરે છે, તો તેને ઝાડા, ઉલટી અને પેટમાં દુખાવો જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. ત્વચાની એલર્જી અને ચેપ - ગંદા પાણીમાં સ્નાન કરવાથી વ્યક્તિ ખંજવાળ, ફોલ્લીઓ અને ફંગલ ચેપથી પીડાઈ શકે છે. આંખ અને કાનમાં ચેપ - આ બેક્ટેરિયા આંખમાં બળતરા અને કાનમાં ચેપનું કારણ બની શકે છે. ટાઇફોઇડ અને કમળો (હેપેટાઇટિસ એ) - આ ગંભીર રોગો ગંદા પાણીના લાંબા સમય સુધી સંપર્કમાં રહેવાથી થઈ શકે છે. પેશાબનો ચેપ (UTI) - આ સમસ્યા ખાસ કરીને સ્ત્રીઓ અને બાળકોમાં વધુ જોવા મળે છે.