આઇનસ્ટાઇનનું જીવન

Published By : B.K.NEWS DAINIK
Published Date : 2019-05-12 12:43:08
Views : 578
Modified Date : 2019-05-12 12:43:08

૨૦મી સદીના મહાન વૈજ્ઞાનિકોના નામ જ્યારે લેવામાં આવે ત્યારે ન્યુટન અને આઇન સ્ટાઇનના નામ લેવામાં આવે છે. ન્યુટનની ગતિના સિદ્ધાંતો અને આઇનસ્ટોનનો સાપેક્ષતા વાદનો સિદ્ધાંત હજી આજે પણ એટલાં જ પ્રખ્યાત છે. આઇન સ્ટટઇનના આ સદાબહાર સિદ્ધાંત પર હજીયે સંશોધનો થાય છે. આ નાનકડું સૂત્ર એટલું તો સંકુલ છે કે તેના રહસ્યને પામવા માટે હજીયે વૈજ્ઞાનિકો મથે છે. હાલમાં જ વૈજ્ઞાનિકોએ આ સૂત્ર ને કસોટીની એરણે ચઢાવ્યું હતું પણ તેઓ તેમાં કોઇ ખામી શોધી શકયાંં ન હતાં.૧૯૨૧માં આઇનસ્ટોનના સાપેક્ષતા વાદના સિદ્ધાંત પર મત સંગ્રહ કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારે એક ડચ અખબારે આ મહામતાની મુલાકાત લીધી હતી. ત્યારે આઇનસ્ટાઇનને આ સિદ્ધાંતની લોકપ્રિયતાનું કારણ પૂછવામાં આવ્્યુંં હતું. પ્રત્યુત્તરમાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ સિદ્ધાંતની લોકપ્રિયતાનું કારણ પૂછવામાં આવ્્યું હતું. પ્રત્યુત્તરમાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ સિદ્ધાંતની પ્રકૃતિ રહસ્યમય છે જે વ્યÂકતને રહસ્યલોકમાં લઇ જાય છે જ્યાં જઇને તે પોતાની રીતે પ્રકૃતિનો તાગ પામવા મથે છે. આ પૂર્વેની જે વિચારણાઓ હતી તેને આઇન સ્ટોન ટચૂકડાં સિદ્ધાંત વડે તોડી હતી. ત્યારે એવુ઼ મનાતું હતું ંકે મર્યા બાદ જીવાત્મા ઇશ્વરની સપાટી પર રહે છે..જે નરી નજરે જાઇ શકાય તેમ નથી. આ વિચારસરણીને તોડવાની જરૂરત હતી. ઉર્જા સંરક્ષણનો એક સિદ્ધાંત હતો પણ તે પુરતો ન હતો. આઇનસ્ટાઇને તેને સંતુલિત બનાવ્યો પણ છતાંય તેમની પાસે પણ તમામ પ્રશ્રોનો જવાબ ન હતો. આ વિચારધારાને આજે સ્ટીફન હોકિંગ, રોજર પેનરોજ, પોલડેવિસ વગેરે આગળ ધપાવી રહ્યાં છે પણ તેમની ધરા આઇનસ્ટાઇનનો જ સિદ્ધાંત છે. વર્ષ ૧૯૦૫ માં આલ્બર્ટ આઇન સ્ટાઇને રિલેટીવીટીનો વિશેષ સિદ્ધાંત રચ્યો હતો. જેને સો વર્ષ પૂરાં થયાં છે અને તેના ઉપલક્ષ્યમાંં સંયુકત રાષ્ટÙ સંÎો વર્ષ ૨૦૦૫ને ભૌતિક શાસ્ત્રનું વર્ષ જાહેર કર્યુ હતું. ૧૯૩૦માં બર્લિન પાસેના પોતાના કન્ટ્રી હાઉસમાંં આઇન સ્ટાઇને કલાગુરૂ રવિન્દ્રનાથ ટાગોરને પોતાની અંતરંગ વાતો કરી હતી. આ સિદ્ધાંત જ્યારે રચ્યો ત્યારે આઇનસ્ટાઇન સ્વિસ ફેડરલ પેટન્ટ ઓફિસમાં કર્લાકની હેસિયતે કામ કરતાં હતાં. તેમણે બ્રહ્માંડને સમજવાનો અને તેને સૂત્રમાં ઉતારવાનો ભગીરથ પ્રયાસ ત્યારે કર્યો હતો. ત્યારે જ વાયોલિન વગાડવાનો અભ્યાસ પણ શરૂ થયો હતો. પોતાના સિદ્ધાંતને સમજાવવા માટે તેમણે જે ચાર પેપર તૈયાર કર્યા હતાં. તે એન્નાલેન ડેર ફિજિક સામયિકને ૧૮ માર્ચે મળ્યા હતાં. પ્રથમ પેપર સામયિકે ઓન અ હ્યુરિસ્ટિક પોઇન્ટ આૅફ વ્્યુ કન્સર્નિગ ધ જનરેશન એન્ડ કન્વર્ઝન ઓફ લાઇટ ના નામે પ્રકાશિત કર્યો જે કવાન્ટમ ફિઝિકસ ના ક્રાંતિનું પ્રથમ પગલું હતું. આપણે ત્યાં એવુંમાનવામાં આવે છે કે કવાન્ટમ ના સિદ્ધાંતોના ચર્ચાર્ વોર્નર હાઇજન વર્ગથી થાય છે અને આઇન સ્ટાઇન તેના સિદ્ધાંતોની વિરૂધ્ધ હતાં પણ એ ઉલ્લેખનીય છે કે હાઇજનવર્ગનો જન્મ ૧૯૦૧ માં થયો હતો અને જ્યારે સાપેક્ષતાવાદના સિદ્ધાંતો પ્રચલિત બન્યાં ત્યારે તે ભાંખોડિયા ભરતાંં હતાં. હાઇઝન વર્ગની સૌથી મહત્વપૂર્ણ ગણાતી થિયરી ફિઝિકસ એન્ડ ફિલોસોફી છે જે ૧૯૫૮ માં છપાઇ હતી. આથી જ આઇન સ્ટાઇનના સિદ્ધાંતને વિશિષ્ટ માનવામાંં આવે છે. આ સિદ્ધાંતને વિવિધ કસોટીઓ કર્યા બાદ જ ૧૯૨૧માં તેમને નોબેલ પુરસ્કારઆપવામાં આવ્યો હતો. પત્રિકાને તેમનુંં બીજું પેપર ૧૧ મે એ મળ્યુ઼ હતું જેને ૧૮ મી જુલાઇએ પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવ્યું જેમાં બ્રાઉનિયન ગતિની ચર્ચાર્ કરવામાં આવી છે. ૩૦ મી એપ્રિલે આઇનસ્ટાઇને પોતાનું રિસર્ચ વર્ક પુરૂ કર્યુ હતું. જુલાઇથી ડિસેમ્બરના પાંંચ મહિનાના ગાળામાં સાપેક્ષતા વાદનો સિદ્ધાંત પૂર્ણ થયો હતો. ૧૯૦૫ના મધ્યમાં તેમણે આ સિદ્ધાંત રચનાનો પ્રારંભ કર્યો. એન્નાલેન ડેર ફિઝિકસ પત્રિકાએ આ સિદ્ધાંત જૂનમાં પ્રાપ્ત કરીને ડિસેમ્બરમાં છાપ્યો. ઓન ધ ઇલેકટ્રો ડાયનેમિકસ ઓફ મૂવિંગ બોડિઝના શિર્ષક હેઠળ છપાયેલો આ લેખ ત્યારબાદ તો સીમા ચિહ્ન રૂપ બની રહ્યો હતો. જેણે આ પૂર્વેની માન્યતા ઇલેકટ્રો મેગ્નેટિક રેડિયેશનને સંચરણ માટે ઇથર જેવા માધ્યમની જરૂરત હોય છે. તે સિદ્ધાંતને નાબૂદ કર્યો. આમ તો આ ઇયરની સમસ્યા ૧૮૯૫થી જ યુવાન આઇન સ્ટાઇનને કનડતી હતી. આ સમસ્યા તેમણે ૧૮૯૫માં બેલ્ઝિયમમાં રહેતા પોતાના કાકા સેસર કોકને પત્રમાં જણાવી હતી. જનરલ થિયરી ઓફ રિલેટીવીટી ૧૯૧૫ માં લખાયુંં જે હવે પુસ્તક રૂપે પ્રસિદ્ધ છે. હાલમાં ન્યુયોર્કના થ્રી રિવર્સ પ્રેસે રિલેટીવીટીના નામે એક પુસ્તક પ્રકાશિત કર્યુ છે જેમાં સાપક્ષતા ના જનરલ અને સ્પેશ્યલ સિદ્ધાંતોની વિશદ ચર્ચાર્ કરતાંં આઇન સ્ટાઇનના બત્રીસ લાખ છે. સાપેક્ષતાનો વિશેષ સિદ્ધાંત ૧૯ ઓગસ્ટે પત્રિકામાં મોકલવામાં આવ્યું છે જેને સુધારાઓની સાથે ૧૯૦૬માં છાપવામાં આવ્યુંં.