બચી ગઈ શિંદેની ખુરશી! ધારાસભ્યોની યોગ્યતા પર સ્પીકર જ લેશે નિર્ણય, SCએ કહ્યું 'ઠાકરેએ સામેથી જ રાજીનામું આપ્યું...'

Published By : B.K.NEWS DAINIK
Published Date : 2023-05-11 12:47:15
Views : 531
Modified Date : 2023-05-11 12:47:15

મહારાષ્ટ્રમાં ઉદ્ધવ ઠાકરે અને એકનાથ શિંદેના કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટની બંધારણીય બેન્ચે ગુરુવારે પોતાનો ચુકાદો આપ્યો હતો. કોર્ટે કહ્યું કે આ મામલો મોટી બેંચને મોકલવામાં આવશે. CJIએ કહ્યું, નબામ રેબિયા કેસમાં ઉઠાવવામાં આવેલ પ્રશ્નને મોટી બેંચને મોકલવામાં આવે. કારણ કે તેને વધુ સ્પષ્ટતાની જરૂર છે.સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે શિવસેના પક્ષના મુખ્ય દંડક તરીકે ગોગાવાલે (શિંદે જૂથ)ની નિમણૂક કરવાનો સ્પીકરના નિર્ણય ગેરકાયદેસર હતો. સુપ્રીમ કોર્ટનું કહેવું છે કે સ્પીકરે રાજકીય પક્ષ દ્વારા નિયુક્ત કરાયેલા વ્હીપને જ માન્યતા આપવી જોઈએ

જૂન 2022 માં, મહારાષ્ટ્રમાં એકનાથ શિંદેના બળવા પછી ઉદ્ધવ ઠાકરેની આગેવાની હેઠળની મહાવિકાસ આઘાડી સરકાર પડી ગઈ. આ પછી એકનાથ શિંદેએ બળવાખોર ધારાસભ્યો અને ભાજપના સમર્થનથી સરકાર બનાવી. હવે 11 મહિના બાદ સુપ્રીમ કોર્ટે આ મામલાને મોટી બેંચને મોકલવાનો નિર્ણય કર્યો છે. એટલે કે આ મામલો હાલ પૂરતો મુલતવી રાખવામાં આવ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે, પાર્ટીના આંતરિક વિવાદોને ઉકેલવા માટે ફ્લોર ટેસ્ટનો ઉપયોગ કરી શકાય નહીં.બંધારણ કે કાયદો રાજ્યપાલને રાજકીય ક્ષેત્રમાં પ્રવેશવાની અને આંતર-પક્ષીય અથવા આંતર-પક્ષીય વિવાદોમાં ભૂમિકા ભજવવાની સત્તા આપતું નથી.

સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે વ્હીપને પાર્ટીથી અલગ કરવું લોકશાહી અનુસાર યોગ્ય નહીં હોય. તે પક્ષ છે જે જનતા પાસેથી મત માંગે છે. માત્ર ધારાસભ્યો જ નક્કી કરી શકતા નથી કે વ્હીપ કોણ હશે. પક્ષના ધારાસભ્યોની બેઠકમાં ઉદ્ધવ ઠાકરેને નેતા માનવામાં આવ્યા હતા. 3 જુલાઈના રોજ સ્પીકરે શિવસેનાના નવા વ્હીપને મંજૂરી આપી હતી. આ રીતે બે નેતાઓ અને 2 વ્હીપ થયા. સ્પીકરે સ્વતંત્ર તપાસ કરીને નિર્ણય લેવો જોઈતો હતો. ગોગાવલેને વ્હીપ માનવા તે ખોટું હતું કારણ કે તે પક્ષ દ્વારા નિયુક્ત કરવામાં આવે છે.રાજ્યપાલે એવું ન કરવું જોઈએ જે તેમને બંધારણે આપ્યું નથી. જો સરકાર અને સ્પીકર અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ પર ચર્ચા સ્થગિત કરવાનો પ્રયાસ કરશે તો રાજ્યપાલ નિર્ણય લઈ શકે છે. પરંતુ આ મામલે ધારાસભ્યોએ રાજ્યપાલને લખેલા પત્રમાં એવું નથી કહ્યું કે તેઓ એમવીએ સરકારને હટાવવા માંગે છે. માત્ર પોતાની પાર્ટીના નેતૃત્વ પર સવાલો ઉઠાવ્યા. કોર્ટે કહ્યું કે કોઈપણ પક્ષમાં અસંતોષ ફ્લોર ટેસ્ટનો આધાર ન હોવો જોઈએ. રાજ્યપાલને જે પણ દરખાસ્તો મળી હતી તે સ્પષ્ટ નથી. અસંતુષ્ટ ધારાસભ્યો નવી પાર્ટી બનાવી રહ્યા છે કે ક્યાંક વિલીનીકરણ કરી રહ્યા છે તે જાણી શકાયું નથી. સુપ્રીમ કોર્ટનું કહેવું છે કે તે અયોગ્યતા અંગે નિર્ણય લેશે નહીં. સ્પીકરને આ મામલે ઝડપથી નિર્ણય લેવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે. કોર્ટે કહ્યું કે પક્ષમાં ભાગલા અયોગ્યતાની કાર્યવાહીથી બચવાનો આધાર બની શકે નહીં. ઉદ્ધવને ફરીથી સ્થાપિત કરી શકતા નથી. શિંદે VS ઉદ્ધવ કેસની પાંચ જજોની બેંચમાં જસ્ટિસ ડીવાય ચંદ્રચુડ ઉપરાંત જસ્ટિસ એમઆર શાહ, કૃષ્ણ મુરારી, હિમા કોહલી, પીએસ નરસિમ્હાનો સમાવેશ થાય છે. કોર્ટે 16 માર્ચથી નવ દિવસ સુધી આ મામલામાં દલીલો સાંભળી હતી, ત્યારબાદ કોર્ટે ક્રોસ-પીટીશનના બેચ પર પોતાનો નિર્ણય અનામત રાખ્યો હતો. વાસ્તવમાં ફેબ્રુઆરી મહિનામાં ચૂંટણી પંચે એકનાથ શિંદે જૂથને વાસ્તવિક શિવસેના માન્યું હતું અને શિંદે જૂથને પક્ષનું નામ અને પ્રતીક 'ધનુષ અને તીર' આપ્યું હતું. ઉદ્ધવ જૂથ ચૂંટણી પંચના આ નિર્ણય સામે સુપ્રીમ કોર્ટ પહોંચ્યું હતું. કોર્ટે આ મામલો 5 સભ્યોની બંધારણીય બેંચને સોંપ્યો હતો. ઉદ્ધવ ઠાકરેએ સર્વોચ્ચ અદાલતનો દરવાજો ખખડાવતા કહ્યું હતું કે એકનાથ શિંદે જૂથના બળવાખોરોએ પાર્ટીમાં ભળી જવું જોઈતું હતું પરંતુ તેઓએ તેમ કર્યું ન હતું. આવી સ્થિતિમાં બળવો કરનારાઓને ગેરલાયક ઠેરવવા જોઈએ.

સુપ્રીમ કોર્ટનું કહેવું છે કે સ્પીકરે અયોગ્યતાની અરજીઓ પર વાજબી સમયની અંદર નિર્ણય લેવો જોઈએ. સુપ્રીમ કોર્ટે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે ઉદ્ધવ ઠાકરેએ ફ્લોર ટેસ્ટનો સામનો ન કર્યો અને રાજીનામું આપ્યું હોવાથી યથાસ્થિતિ પુનઃસ્થાપિત કરી શકાતી નથી. આથી, સૌથી મોટા પક્ષ ભાજપના સમર્થન સાથે એકનાથ શિંદેને શપથ લેવડાવવામાં રાજ્યપાલ વાજબી હતા.સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે રાજ્યપાલ પાસે ઉદ્ધવ ઠાકરેની આગેવાની હેઠળની સરકારના વિશ્વાસ પર શંકા કરવા અને ફ્લોર ટેસ્ટ માટે બોલાવવા માટે કોઈ ઉદ્દેશ્ય સામગ્રી નથી. સરકાર દ્વારા નિર્ભર ઠરાવમાં એવું દર્શાવવામાં આવ્યું ન હતું કે ધારાસભ્યો સમર્થન પાછું ખેંચવા માગે છે. જો એમ માની લેવામાં આવે કે ધારાસભ્યો સરકારમાંથી બહાર નીકળવા માંગતા હતા, તો તેઓએ માત્ર એક જૂથ બનાવ્યું હતું.સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે રાજ્યપાલ પાસે એસેમ્બલીમાં ફ્લોર ટેસ્ટ માટે બોલાવવા માટે કોઈ ઉદ્દેશ્ય સામગ્રી નથી, તેનો ઉપયોગ આંતર અથવા આંતર-પક્ષીય વિવાદને ઉકેલવા માટે એક માધ્યમ તરીકે કરી શકાય નહીં.સુપ્રીમ કોર્ટનું કહેવું છે કે અસંતુષ્ટ ધારાસભ્યો સરકારને સમર્થન પાછું ખેંચવા માગે છે તે દર્શાવતા રાજ્યપાલ દ્વારા કોઈ સંદેશાવ્યવહાર પર આધાર રાખ્યો ન હતો. ઉદ્ધવ ઠાકરેએ બહુમતી ધારાસભ્યોનું સમર્થન ગુમાવ્યું હોવાનું તારણ કાઢવા માટે શિવસેનાના ધારાસભ્યોના જૂથના ઠરાવ પર આધાર રાખવામાં રાજ્યપાલે ભૂલ કરી હતી.સુપ્રીમ કોર્ટનું માનવું છે કે મહારાષ્ટ્રના રાજ્યપાલ દ્વારા વિવેકબુદ્ધિનો ઉપયોગ ભારતના બંધારણ અનુસાર ન હતો.

ગયા વર્ષે જૂનમાં મહારાષ્ટ્રમાં એકનાથ શિંદે જૂથે બળવો કર્યો હતો. આ પછી ઉદ્ધવ સરકાર પડી ગઈ હતી. શિંદેએ શિવસેનાના બળવાખોર ધારાસભ્યો સાથે ભાજપના સમર્થનથી સરકાર બનાવી હતી. ત્યારથી ઉદ્ધવ ઠાકરે જૂથના ઘણા નેતાઓ શિંદે જૂથમાં જોડાયા છે. લાંબી ઉથલપાથલ પછી ઉદ્ધવ ઠાકરે અને એકનાથ શિંદે વચ્ચે શિવસેનાના નામ અને પક્ષના પ્રતીક પર અધિકારને લઈને ટક્કર થઈ હતી. ચૂંટણી પંચે શિવસેનાનું તીર કમાન્ડ ચિહ્ન એકનાથ શિંદે જૂથને સોંપ્યું હતું. મહારાષ્ટ્રમાં જૂન મહિનામાં શરૂ થયેલી રાજકીય ઉથલપાથલ બાદ સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક પછી એક અનેક અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી હતી. શિંદે જૂથના 16 ધારાસભ્યોએ સભ્યપદ રદ કરવાના આદેશ વિરુદ્ધ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી કરી હતી, જ્યારે શિંદેને મુખ્યમંત્રી બનવા માટે આમંત્રણ આપવાના રાજ્યપાલના નિર્ણય વિરુદ્ધ ઉદ્ધવ જૂથે ડેપ્યુટી સ્પીકર વિરુદ્ધ અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ વિરુદ્ધ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી કરી હતી. જૂન 20: એકનાથ શિંદેએ શિવસેનાના બળવાખોર ધારાસભ્યો સાથે બળવો કર્યો.23 જૂને શિંદેએ દાવો કર્યો હતો કે તેમની પાસે 35 ધારાસભ્યોનું સમર્થન છે.જૂન 25 : સ્પીકરે શિવસેનાના 16 બળવાખોર ધારાસભ્યોની સદસ્યતા રદ કરવાની નોટિસ મોકલી. બળવાખોર ધારાસભ્યો સુપ્રીમ કોર્ટ પહોંચ્યા.26 જૂન: સુપ્રીમ કોર્ટે તમામ પક્ષો (શિવસેના, કેન્દ્ર, ડેપ્યુટી સ્પીકર)ને નોટિસ મોકલી. બળવાખોર ધારાસભ્યોને સુપ્રીમ કોર્ટમાંથી રાહત મળી. 28 જૂન: રાજ્યપાલ ભગત સિંહ કોશ્યારીએ ઉદ્ધવ ઠાકરેને બહુમતી સાબિત કરવા કહ્યું. આ નિર્ણય સામે ઉદ્ધવ જૂથ SCમાં પહોંચ્યું હતું.જૂન 29 : સુપ્રીમ કોર્ટે ફ્લોર ટેસ્ટ પર સ્ટે આપવાનો ઇનકાર કર્યો, ત્યારબાદ ઉદ્ધવ ઠાકરેએ મુખ્યમંત્રી પદેથી રાજીનામું આપ્યું.જૂન 30: એકનાથ શિંદે મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી બન્યા. ભાજપના દેવેન્દ્ર ફડણવીસને નાયબ મુખ્યમંત્રી બનાવવામાં આવ્યા. જુલાઈ 3: વિધાનસભાના નવા અધ્યક્ષે ગૃહમાં શિંદે જૂથને માન્યતા આપી. બીજા દિવસે શિંદેએ વિશ્વાસ મત જીત્યો.21 ફેબ્રુઆરીઃ સુપ્રીમ કોર્ટે સતત 9 દિવસ સુધી સુનાવણી કરી.16 માર્ચ, 2023 : સુપ્રીમ કોર્ટે નિર્ણય અનામત રાખ્યો.