વિદેશી હુંડીયામણની અછત, પાક. સરકાર પાકિસ્તાઓને હજ કવોટા નહિં ફાળવે

Published By : B.K.NEWS DAINIK
Published Date : 2023-03-06 16:20:56
Views : 521
Modified Date : 2023-03-06 16:20:56

ગંભીર આર્થિક સંકટમાં ફસાયેલા પાકિસ્તાનની મુશ્કેલીઓ દિવસેને દિવસે વધી રહી છે. વિદેશી મુદ્રા ભંડારનો અભાવ, ફુગાવાનો ઊંચો દર અને પાકિસ્તાની ચલણમાં તીવ્ર ઘટાડાને કારણે પાકિસ્તાનની અર્થવ્યવસ્થા સંપૂર્ણપણે મુશ્કેલીમાં છે.

વિદેશી હૂંડિયામણની અછતને કારણે શાહબાઝ સરકારે લગભગ 90,000 પાકિસ્તાની નાગરિકોનો હજ ક્વોટા વિદેશમાં રહેતા પાકિસ્તાનીઓને આપવાનો નિર્ણય કર્યો છે. પાકિસ્તાનના અંગ્રેજી અખબાર ‘ધ ટ્રિબ્યુન’ અનુસાર, દેશને આર્થિક સંકટમાંથી બહાર કાઢવા માટે સરકારે આ પગલું ભર્યું છે. તેનો હેતુ લગભગ 400 કરોડ ડોલરને દેશની બહાર જતા રોકવાનો છે.

સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર વિદેશી હૂંડિયામણની અછતને કારણે સરકાર વિદેશી પાકિસ્તાનીઓને જે ક્વોટા ફાળવશે તેનો લાભ લઈને વિદેશી પાકિસ્તાની પોતે હજ કરી શકે છે અથવા પાકિસ્તાનમાં રહેતા વ્યક્તિનો ખર્ચ ઉઠાવી શકે છે.

પાકિસ્તાનીઓ માટે હજ ક્વોટા ઘટાડવાનો નિર્ણય નાણાં પ્રધાન ઈશાક ડાર અને ધાર્મિક બાબતોના પ્રધાન મુફ્તી અબ્દુલ શકૂર વચ્ચેની બેઠકમાં લેવામાં આવ્યો હતો. બેઠકમાં ભાગ લેનારા અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર હવે તેને મંજૂરી માટે ફેડરલ કેબિનેટ સમક્ષ મૂકવામાં આવશે. આ વર્ષે હજ પર વ્યક્તિ દીઠ 12થી 13 લાખ પાકિસ્તાની રૂપિયાનો ખર્ચ થવાની સંભાવના છે.

મીટિંગ પછી, ધાર્મિક બાબતોના મંત્રાલયના સહાયક મીડિયા નિર્દેશક ઉમર બટ્ટે કહ્યું, “વિદેશી વિનિમય સંબંધિત સમસ્યાઓને કારણે, એવો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે કે પાકિસ્તાનના હજ ક્વોટાનો અડધો ભાગ વિદેશી પાકિસ્તાનીઓને ફાળવવામાં આવે.”

નાણા મંત્રાલયના અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર આ વર્ષે સાઉદી અરેબિયાએ પાકિસ્તાનને 1,79,210 હજ ક્વોટા આપ્યો છે. પરંતુ ગંભીર આર્થિક સંકટને કારણે સરકાર આટલા મોટાપાયા પર હજની મંજૂરી આપી શકતી નથી. અધિકારીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, “આર્થિક કટોકટીને ધ્યાનમાં રાખીને બેઠકમાં નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો કે પાકિસ્તાનને ફાળવવામાં આવેલા હજ ક્વોટામાંથી લગભગ અડધો ભાગ વિદેશી પાકિસ્તાનીઓને ફાળવવામાં આવશે. વિદેશી પાકિસ્તાનીઓ કાં તો આ ક્વોટાનો લાભ લઈ શકે છે અથવા કોઈને ભંડોળ આપી શકે છે”.

ધાર્મિક બાબતોના મંત્રાલયના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે “હજની ચોક્કસ કિંમતનો અંદાજ લગાવવો શક્ય નથી કારણ કે તે એક્સચેન્જ રેટ પર નિર્ભર કરે છે. પરંતુ તેના માટે પ્રતિ વ્યક્તિ રૂ. 12 લાખથી વધુ ખર્ચ થઈ શકે છે. ગયા વર્ષની સરખામણીમાં તે લગભગ 5 લાખ વધુ છે. એવો અંદાજ છે કે વિદેશી પાકિસ્તાનીઓને અડધો ક્વોટા આપવાથી લગભગ 40 કરોડ ડોલર બચાવી શકાય છે. વિદેશી પાકિસ્તાનીઓને અડધો ક્વોટા ફાળવ્યા પછી પણ પાકિસ્તાનને હજ યાત્રા માટે 28 કરોડ ડોલરથી વધુની જરૂર છે.

અહેવાલો અનુસાર સરકારના સત્તાવાર સૂત્રોએ જણાવ્યું છે કે દેશમાં ચાલી રહેલા ગંભીર આર્થિક સંકટને કારણે, ટ્રાન્ઝેક્શનલ ફંડ રિલીઝ કરવામાં ઘણી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. પાકિસ્તાનનો વિદેશી મુદ્રા ભંડાર સતત ઘટાડા સાથે 3 અરબ ડોલર નીચે પહોંચી ગયો છે. આયાતના સંદર્ભમાં આ રકમ માત્ર 15 દિવસ માટે પૂરતી છે. આવી સ્થિતિમાં પાકિસ્તાનની સંપૂર્ણ આશા આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્રા કોષની મદદ પર ટકેલી છે.

સ્ટેટ બેંક ઓફ પાકિસ્તાન (SBP) દ્વારા તાજેતરમાં જાહેર કરાયેલા આંકડા અનુસાર ચુકવણી સંકટને કારણે પાકિસ્તાનની ચાલુ ખાતાની ખાધ જાન્યુઆરી 2022ની સરખામણીમાં લગભગ 90 ટકા ઘટી ગઈ છે.

આ ગંભીર આર્થિક સંકટમાં પાકિસ્તાન માટે IMF એકમાત્ર આશા છે. પરંતુ પાકિસ્તાનની વારંવારની વિનંતીઓ પછી, IMFએ શાહબાઝ સરકારને ખર્ચ ઘટાડવા અને સરકારની તિજોરી વધારવા માટે દરેક શક્ય પ્રયાસ કરવા કહ્યું છે. IMFએ પાકિસ્તાનને સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે IMFની તમામ સૂચનાઓ પૂરી કરે તો જ તેને લોન મળશે. IMF પાસેથી લોન પ્રોગ્રામ ફરીથી શરૂ કરવા માટે, સરકારે 170 અબજ રૂપિયા એકત્ર કરવા પડશે.